Obowiązek zgłoszenia osoby potencjalnie narażonej na wściekliznę PDF Drukuj Email
piątek, 24 lutego 2012 12:11

Obowiązek zgłoszenia osoby potencjalnie narażonej na wściekliznę

do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Białymstoku

powstaje jeżeli spełnione są kryteria:

 

  1. Osoba potencjalnie narażona na wściekliznę poinformowała lekarza o fakcie pokąsania, oplucia lub zadrapania przez zwierzę, co do którego nie ma pewności, że jest zakażone wirusem lub chore.

Rodzaje kontaktu ze zwierzęciem chorym lub podejrzanym o zakażenie wirusem

wścieklizny to: oślinienie uszkodzonej skóry, lekkie lub głębokie pogryzienia i

zadrapania.

    • ICD-10 Z20.3 Styczność i narażenie na wściekliznę

 

  1. Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz skierował osobę na obowiązkowe szczepienia ochronne
    • ICD-10 Z24.2 Potrzeba szczepień przeciwko wściekliźnie

  1. Szczepień nie wykonano (Z28), z podaniem powodu:
  • z powodu przeciwskazań (Z28.0),
  • z powodu omowy pacjenta z przyczyn religijnych lub nacisku grupowego (środowiskowego) (Z28.1),
  • z powodu decyzji pacjenta wynikającej z nieokreślonych przyczyn (Z28.2)
  • szczepienia nie wykonane z innych przyczyn (Z28.8)
  • szczepienia nie wykonane z przyczyn nieokreślonych (Z28.9)

 

Dokumentowanie zdarzenia: na druku ZLK-1 zgłoszenie podejrzenia lub rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej, zgodnie z art. 27 ust 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2016, poz.1866, z późn. zm.).

Informacje dodatkowe

zamieścić w zgłoszeniu ważne dla nadzoru epidemiologicznego informacje z przeprowadzonego wywiadu z osobą potencjalnie narażoną na wściekliznę m.in. podać miejsce narażenia (miejscowość lub co najmniej powiat) i jakie zwierzę naraziło osobę na wściekliznę.

 

 

 

SZCZEPIENIA PRZECIW WŚCIEKLIŹNIE (POEKSPOZYCYJNE)

W kalendarzu szczepień obowiązkowych osób narażonych w sposób szczególny na zakażenie wścieklizną (Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego ws Programu Szczepień Ochronnych na 2017 r.) znajdują się wytyczne dotyczące swoistego zapobiegania wściekliźnie u osób mających kontakt ze zwierzęciem chorym lub podejrzanym o zachorowanie na wściekliznę. Przedstawiono również zasady immunoprofilaktyki czynno-biernej.

 

Kwalifikację do szczepienia szczepionką przeciw WŚCIEKLIŹNIE przeprowadza lekarz  specjalistycznej poradni chorób zakaźnych.

Swoiste zapobieganie czynne:

- szczepienia według skróconego (tj. poekspozycyjnego) schematu szczepień – liczba dawek i schemat szczepienia zgodny ze wskazaniami producenta szczepionki.

 

 

Swoiste zapobieganie czynno-bierne:

- jak wyżej,

- jednocześnie z pierwszą dawką szczepionki podaje się swoistą immunoglobulinę ludzką - 20 j.m./kg mc. Immunoglobulinę można podać do 7 dnia od podania pierwszej dawki szczepionki.

Uwaga:

Można się wstrzymać z rozpoczęciem szczepień ochronnych przeciw WŚCIEKLIŹNIE do chwili potwierdzenia wścieklizny u zwierzęcia, o ile jest możliwe:

– przeprowadzenie badania zwierzęcia wykazującego objawy wścieklizny lub poddanie badaniu pośmiertnemu zwierzęcia podejrzanego o wściekliznę

lub

– poddanie obserwacji weterynaryjnej trwającej do 15 dni zwierzęcia podejrzanego o zakażenie, z którym osoba narażona miała styczność

Jeżeli ponownemu narażeniu uległa osoba uprzednio już szczepiona przeciw WŚCIEKLIŹNIE (w ramach szczepień przed lub poekspozycyjnych) podaje się tylko dawki przypominające szczepionki przeciw WŚCIEKLIŹNIE według schematu szczepienia przypominającego wskazanego przez producenta szczepionki. Nie należy wówczas podawać swoistej immunoglobuliny lub surowicy.

 

 

 

SZCZEPIENIA PRZECIW WŚCIEKLIŹNIE (POEKSPOZYCYJNE)

Rodzaj kontaktu

ze zwierzęciem

Stan zdrowia zwierzęcia

 

 

 

 

Zapobieganie

w chwili narażenia

podczas obserwacji weterynaryjnej

(15 - dniowa obserwacja weterynaryjna

może być stosowana wyłącznie w

odniesieniu do psa i kota)

Brak ran lub

kontakt pośredni

-

-

nie wymaga

Oślinienie zdrowej

skóry

-

-

nie wymaga

Oślinienie

uszkodzonej skóry,

lekkie pogryzienia i

zadrapania

zwierzę zdrowe

objawy wścieklizny

rozpoczęcie podawania szczepionki z chwilą

zaobserwowania objawów wścieklizny u zwierzęcia

zwierzę podejrzane o wściekliznę

zwierzę zdrowe (niepotwierdzone objawy)

natychmiastowe rozpoczęcie podawania szczepionki – przerwać gdy zwierzę zdrowe

zwierzę wściekłe,

dzikie, nieznane,

niebadane

-

natychmiastowe rozpoczęcie podawania szczepionki

Głębokie

pogryzienia,

zadrapania,

oślinienie błon

śluzowych

zwierzę zdrowe

objawy wścieklizny

natychmiastowe rozpoczęcie podawania szczepionki

+

swoistej immunoglobuliny

zwierzę podejrzane o wściekliznę

zwierzę zdrowe (niepotwierdzone objawy)

natychmiastowe rozpoczęcie podawania szczepionki

+

swoistej immunoglobuliny – przerwać gdy zwierzę zdrowe

 

zwierzę wściekłe,

dzikie, nieznane, niebadane

-

natychmiastowe rozpoczęcie podawania szczepionki

+

swoistej immunoglobuliny

 

 

WŚCIEKLIZNA

 

Przyczyną wścieklizny jest wirus (z rodzaju Lyssavirus). Jest to zoonoza, czyli choroba, która przenosi się ze zwierząt na człowieka. Głównym rezerwuarem wirusa są zwierzęta dzikie i domowe (tj. psy, wilki, lisy, kojoty, psy dingo, nietoperze, ale także wiewiórki, sarny, koty).

Wirus przenoszony jest ze śliną chorego zwierzęcia. Do zakażenia człowieka dochodzi poprzez ugryzienie przez zwierzę lub bezpośredni kontakt (zwykle śluzówek, uszkodzonej skóry) ze śliną zakażonych zwierząt. Po okresie inkubacji trwającym 3-8 tygodni (lub dłużej) pojawiają się niespecyficzne objawy, tj. bóle głowy, gorączka, nudności, niepokój, podniecenie, obrzmienie skóry wokół miejsca ugryzienia. Następnie pojawiają się porażenia mięśni i śpiączka. Charakterystycznym objawem wścieklizny u człowieka jest wodowstręt i światłowstręt. Jednak w chwili pojawienia się objawów zwykle jest już zbyt późno na pomoc. Dlatego tak ważne jest jak najwcześniejsze poinformowanie lekarza o fakcie pokąsania, oplucia lub zadrapania przez zwierzę, co do którego nie ma pewności, że nie jest zakażone wirusem lub chore.

W celu zapobieżenia chorobie istnieje szczepionka, którą podaje się jak najszybciej po narażeniu na zakażenie wg określonego schematu, o czym zdecyduje lekarz kwalifikujący do szczepienia, który może zalecić także np. podanie dodatkowo surowicy odpornościowej. Obecnie szczepienia przeciw wściekliźnie u ludzi nie są bolesne, jednak trzeba pamiętać, iż nie będą one skuteczne w chwili pojawienia się objawów choroby. Szczepienie osób chorych jest niecelowe. Leczenie swoiste nie istnieje.

Odpowiednie szczepienia należy stosować również u kotów i psów. Należy pamiętać, aby nie zaniedbywać tego obowiązku i systematycznie korzystać z wizyt u lekarza weterynarii.

Nie należy także pod żadnym pozorem dotykać znalezionych zwierząt padłych lub zabitych. Jeśli doszło do takiego kontaktu należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza, jednocześnie powiadomić lekarza weterynarii o miejscu padnięcia zwierzęcia. Ujemne wyniki badania zwierzęcia mogą być podstawą do przerwania szczepienia człowieka. Przeprowadza się również obserwację przyżyciową zwierzęcia przez lekarza weterynarii, co pozwala wykluczyć wściekliznę, jednak powinna się ona odbywać w warunkach, w których nie dojdzie do narażenia kolejnych osób

 

Podróżując warto pamiętać, że wścieklizna występuje na wszystkich kontynentach

 

Informację pozyskano ze strony www.gis.gov.pl

 

 

 

 

 

WŚCIEKLIZNA

Wg Definicji UE przypadków chorób zakaźnych na potrzeby nadzoru epidemiologicznego (dokumentu NIZP-PZH wersja 3, styczeń 2014) zamieszczonego na stronie internetowej  www.pzh.gov.pl

 

Kryteria kliniczne

Każda osoba, u której występuje ostra forma zapalenia mózgu i rdzenia

ORAZ

co najmniej dwa z następujących siedmiu kryteriów:

- zmiany czuciowe w miejscu pokąsania przez zwierzę,

- niedowład lub porażenie,

- skurcze mięśni przełyku,

- wodowstręt,

- majaczenie,

- drgawki,

- niepokój.

 

Kryteria laboratoryjne

Co najmniej jedno z następujących czterech kryteriów:

- izolacja wirusa Lyssa z materiału klinicznego,

- wykrycie kwasu nukleinowego wirusa Lyssa w materiale klinicznym (np. ślina lub tkanka mózgowa),

- wykrycie antygenu wirusa metodą immunofluorescencji bezpośredniej (DFA) w materiale klinicznym,

- wykazanie testem neutralizacji, obecności swoistych przeciwciał przeciw wirusowi Lyssa w surowicy krwi lub płynie mózgowordzeniowym.

 

W interpretacji wyników laboratoryjnych należy wziąć pod uwagę przebyte szczepienie przeciw wściekliźnie i stan uodpornienia (otrzymanie immunoglobuliny).

Kryteria epidemiologiczne

Co najmniej jedno z następujących trzech powiązań epidemiologicznych:

- przeniesienie ze zwierzęcia na człowieka (zwierzę, u którego podejrzewa się zakażenie lub u którego zakażenie zostało potwierdzone),

- narażenie przez to samo źródło (to samo zwierzę),

- przeniesienie z człowieka na człowieka (np. przeszczep narządów).

 

Klasyfikacja przypadku

A. Przypadek możliwy

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne.

B. Przypadek prawdopodobny

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i epidemiologiczne.

C. Przypadek potwierdzony

Każda osoba spełniająca kryteria kliniczne i laboratoryjne.

Wpisany przez Halina Liżewska   
Poprawiony: czwartek, 18 maja 2017 12:31
 
LABORATORIA. Obowiązek zgłaszania dodatnich wyników badań w kierunku biologicznych czynników chorobotwórczych PDF Drukuj Email
wtorek, 15 czerwca 2010 08:03

Na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1086, z późn. zm.) kierownik laboratorium wykonującego badania w kierunku biologicznych czynników chorobotwórczych, określonych na podstawie ust.7 pkt.1 ma obowiązek:

 

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 25 marca 2014 r. w sprawie biologicznych czynników chorobotwórczych podlegających zgłoszeniu, wzorów formularzy zgłoszeń dodatnich wyników badań w kierunku biologicznych czynników chorobotwórczych oraz okoliczności dokonywania zgłoszeń (Dz. U. z 2014 r. poz. 459)

ustala:

  • wykaz biologicznych czynników chorobotwórczych podlegających zgłoszeniu oraz okoliczności dokonywania zgłoszenia dodatnich wyników badań w kierunku biologicznych czynników chorobotwórczych (załącznik nr 1 do rozporządzenia)
  • podmioty, którym są przekazywane zgłoszenia dodatnich wyników badań w kierunku biologicznych czynników chorobotwórczych, właściwe ze względu na rodzaj biologicznego czynnika chorobotwórczego;
  • sposób dokonywania zgłoszeń dodatnich wyników badań w kierunku biologicznych czynników chorobotwórczych;
  • wzory formularzy zgłoszeń dodatnich wyników badań w kierunku biologicznych czynników chorobotwórczych (Załączniki: nr 1, nr 3, nr 4 do rozporządzenia)

ZLB-1 zgłoszenie dodatniego wyniku badania w kierunku biologicznych czynników chorobotwórczych

ZLB-2 zgłoszenie dodatniego wyniku badania w kierunku gruźlicy

ZLB-3 zgłoszenie dodatniego wyniku badania w kierunku ludzkiego wirusa niedoboru odporności (HIV)

Ważne

W przypadku wykonywania w danym laboratorium wielu badań materiału klinicznego pobranego od pacjenta w czasie trwania tego samego zakażenia zgłoszeniu podlega jedynie pierwszy dodatni wynik badania w kierunku danego biologicznego czynnika chorobotwórczego (§ 3 ust. 2 rozporządzenia).

 

Przepisy karne

Zgodnie z art.52 pkt.5 wymienionej wyżej ustawy – kto wbrew obowiązkowi, o którym mowa w art.29 ust. 1 nie zgłasza dodatniego wyniku badania w kierunku biologicznych czynników chorobotwórczych, które wywołują zakażenie lub chorobę zakaźną podlegają karze grzywny.

Wpisany przez Halina Liżewska   
Poprawiony: piątek, 19 maja 2017 07:06
 
Obowiązek Zgłaszania Podejrzenia/Rozpoznania Zakażenia/Choroby Zakaźnej/Zgonu z Powodu Zakażenia lub Choroby Zakaźnej oraz Prowadzenia Rejestru Zgłoszeń przez Lekarza PDF Drukuj Email
piątek, 11 czerwca 2010 13:12

Na podstawie art. 27 ust 1-2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2016 r., poz. 1866, z późn. zm.)

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi - w formacie pdf

 

  1. Lekarz lub felczer, który podejrzewa lub rozpoznaje zakażenie, chorobę zakaźną lub zgon z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej, określonej na podstawie ust. 9 pkt 1, jest obowiązany do niezwłocznego, nie później jednak niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania zakażenia choroby zakaźnej lub zgonu z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej, zgłoszenia tego faktu:

    1) państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu lub państwowemu granicznemu inspektorowi sanitarnemu właściwemu dla miejsca rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej lub zgonu z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej, lub

    2) państwowemu wojewódzkiemu inspektorowi sanitarnemu, lub

    3) innym podmiotom właściwym ze względu na rodzaj choroby zakaźnej, zakażenia lub zgonu z powodu choroby zakaźnej.

    Przejdź bezpośrednio do formularzy zgłoszeń w dziale "Dokumenty do pobrania"

Wpisany przez Halina Liżewska   
Poprawiony: piątek, 19 maja 2017 07:01
Więcej…
 


NIZP - Państwowy Zakład Higieny Instytut Żywności i Żywienia Monitoring Jakości Sanitarnej Wody Instytut Medycyny Pracy Ministerstwo Zdrowia