Europejski Dzień Wiedzy o Antybiotykach

18 listopada obchodzimy Europejski Dzień Wiedzy o Antybiotykach. Został on ustanowiony w 2008 roku przez Komisję Europejską, która ma obowiązek ochrony obywateli Unii Europejskiej przed problemami, które są niemożliwe do pokonania na szczeblu krajowym. Wnioskodawcą inicjatywy jest Europejskie Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób.

Czym tak właściwie jest „antybiotyk”?

Antybiotyki (będące częścią grupy leków przeciwdrobnoustrojowych) to leki przeznaczone ludziom, zwierzętom i roślinom, posiadające zdolność zabijania bądź hamowania wzrostu bakterii (nie oddziałują na wirusy, więc stosowanie ich podczas grypy, przeziębienia bądź opryszki jest bezcelowe). Istnieje ponad 15 klas antybiotyków, które mają wpływ na różne gatunki baterii. Różnią się między sobą działaniem i strukturą chemiczną.

Ludzkość poznała antybiotyki w 1928 roku. Zostały odkryte przez Alexandera Fleminga – bakteriologa i lekarza. Kolejne badania pozwoliły na zdobywanie zwycięstw w walkach z wieloma chorobami bakteryjnymi, które do tej pory pochłaniały miliony ofiar.

Dlaczego więc robi się „problem” z antybiotyków, które początkowo były uważane za zbawienie ludzkości?

Wszystko w nadmiarze szkodzi.

Antybiotyki są niezbędne do wielu medycznych zabiegów takich jak np. chemioterapia, przeszczep narządów czy leczenie nowotworów. W świecie lecznictwa zyskały taką popularność, że zaczęto stosować je nawet w przypadkach, w których nie jest to konieczne. Wpływ na to miała zła diagnoza choroby, przepisywanie antybiotyków na infekcje wirusowe, czy też traktowanie go jak cudowny lek na wszystko. Antybiotyk nie zmniejszy bólu i nie usunie kataru. Nie działa objawowo. Jego jedynym zadaniem jest unieszkodliwienie przyczyny infekcji – bakterii.

Pacjenci w tej kwestii też nie są niewinni. Przepisane lekarstwa stosują niewłaściwie, często skracają, bądź przedłużają sobie kuracje, nie czytają ulotek i trzymają opakowania z lekami niezgodnie z wytycznymi.

Dlaczego to zachowania są złe?

Poprzez nadużywanie i nieprawidłowe przepisywanie antybiotyków, bakterie pozyskują antybiotykooporność. Antybiotykooporność jest to utrata zdolności antybiotyku do hamowania wzrostu lub zabijania bakterii. Naturalna antybiotykooporność nie jest niczym złym – niektóre drobnoustroje są naturalnie oporne na niektóre antybiotyki, dlatego powstalo ich ponad 15 rodzajów. Problem zaczął się jednak, kiedy dotąd podatne na antybiotyki bakterie przestały reagować na wcześniej drażniące je substancje – pozyskały antybiotykooporność nabytą.

Sytuacja jest poważna. Bakterie wieloopore są niewrażliwe na kilka rodzajów antybiotyków. Jeśli nic w świecie używania antybiotyków się nie zmieni, na Ziemi mogą pojawić się szczepy bakterii niemożliwe do opanowania lekami – całkowicie oporne. Aby do tego nie dopuścić każdy powinien stać się odpowiedzialny za antybiotyki, które przyjmuje.

Rada Europy ustanawiając 18 listopada Europejskim Dniem Wiedzy o Antybiotykach ma na celu poszerzenie wiedzy społeczeństwa o lekach, bakteriach i wielooporności. W związku z tym, Powiatowy Inspektor Sanitarny w Białymstoku zachęca wszystkich do zapoznania się z tematyką antybiotyków na stronie: http://antybiotyki.edu.pl/edwa/index.php